Przewodnik kulturowo biznesowy

Dzielenie się potrawami, dzielenie się w biznesie

Wprowadzenie

Maniery przy stole odgrywają znaczącą rolę w chińskich obyczajach albowiem Chińczycy uważają, że jedzenie to nie tylko sposób na zaspokajanie podstawowych potrzeb, lecz również ważne doświadczenie natury towarzyskiej.

Tradycyjne pałeczki

Pałeczki to podstawowe sztućce w Chinach. Istnieją pewne zasady związane z posługiwaniem się nimi. Przede wszystkim, gdy zasiada się przy tym samym stole z szefem chińskiego przedsiębiorstwa oraz osobami starszymi, za każdym razem, gdy na stole pojawia się potrawa należy pozwolić im wziąć ją pałeczkami w pierwszej kolejności. To wspaniały sposób na okazanie szacunku (lub potwierdzenie ich znaczenia).

Podczas nakładania dania, najpierw należy wizualnie wybrać fragment potrawy, który chce się wziąć z talerza (zwyczajowo najbliższy kawałek). Następnie należy chwycić jedzenie pałeczkami próbując unikać dotykania innych części potraw, lub potrącania/obracania/mieszania potraw na talerzu.

Jeżeli to możliwe, podczas nabierania potraw należy korzystać z pałeczek oraz łyżek do nabierania, a nie ze swoich sztućców. Po zjedzeniu lub wzięciu potrawy z talerza, zawsze należy odłożyć własne pałeczki lub pałeczki do nabierania na podstawkę na pałeczki.

Ponadto, dobrze jest by potrawa była przez chwilę w Państwa misce przed jej włożeniem do ust. To sprawia na innych gościach wrażenie, iż nie jest się aż tak bardzo głodnym.

Zaś podniesienie miseczki z ryżem do ust i spychanie pałeczkami ryżu prosto do ust (najprostsza metoda jego spożywania, nawet dla Chińczyków), to dla gospodarza znak, że potrawa Państwu smakowała!

Należy unikać bawienia się pałeczkami na stole. Ponadto, nie wolno poruszać nimi niczym pałeczkami do perkusji, wskazywać nimi czy używać ich podczas gestykulacji rękami, gdyż jest to uważane za brak ogłady towarzyskiej. Wbijanie pałeczek w ryż to jeszcze gorsza praktyka, bo wygląda jakby potrawa została pozostawiona dla zmarłego, gdyż przypomina to kadzidełka w kadzielnicy przygotowane na uroczystości pogrzebowe, a jest to w Chinach uważane za przynoszące nieszczęście!

Pałeczki powinny być wykorzystywane jedynie do podawania i jedzenia potraw, i w żadnych innych celach (dłubanie w zębach/nosie, nadziewanie jedzenia czy uderzanie w miseczkę na ryż by wydobyć z niej dźwięki!).

Etykieta za stołem w sytuacji formalnej

Formalna kolacja trwa zazwyczaj od trzech do pięciu godzin, zważywszy, że trzeba zaczekać aż pojawią się wszyscy, a impreza nie rozpoczyna się zanim wszyscy nie przybędą. Aby zacząć trzeba poczekać na osoby spóźniające się.

Gdy wszyscy są już na miejscu, gospodarz może wreszcie wygłościć mowę powitalną oraz wznieść toast.

W trakcie bankietu w chińskim stylu (oraz formalnych chińskich posiłków) podaje się na początku zimne przystawki by zwiększyć apetyt, następnie miskę gorącej zupy, która jest podawana by zwiększyć temperaturę ciała zaproszonych gości. Po podaniu zupy, na stole pojawia się cała gama dań głównych, z których jedno jest pikantne (by zrównoważyć smaki) jako, że mocno przyprawione dania ze zwykłym ryżem czynią wszystkie inne smaki łagodniejszymi, słabszymi i bardziej wonnymi.

Jako, że Chińczycy wierzą, iż wszystkie cyfry parzyste (za wyjątkiem czwórki) przynoszą szczęście, liczba dań podawanych w trakcie luksusowego bankietu może wahać się od szesnastu do nawet sześciesięciu czterech (a nawet stu dwudziestu ośmiu na przyjeciu w stylu cesarskim), do przeciętnie sześciu do dwunastu dań na zwykłym bankiecie. Teraz chyba już nietrudno zrozumieć, że formalna chińska kolacja to raczej długie spotkanie towarzyskie. Deser stanowi zakończenie posiłku. W Chinach desery mogą być w formie zupy, np. zupa z czerwonej fasolki, pasta sezamowa czy tofu migdałowe, itd. Oczywiście, są też i inne rodzaje deserów powstałe pod wpływem kuchni Zachodu, pudding, naleśniki, lody, czy po prostu, sezonowe świeże owoce.

Strategia związana ze spożywaniem posiłku polega na próbowaniu (zjedzeniu odrobiny) wszystkich podanych dań. Jako, że wszystkie chińskie dania mają swą własną specyfikę, zawsze powinno się je próbować oddzielnie. W tym celu, warto przełożyć każdą kolejną potrawę do swej miseczki z ryżem, by nie mieszać smaków i aromatów. Nie zapomnijcie Państwo o przekazaniu gospodarzowi pozytywnej opinii na temat potraw.

Podczas posiłku, obie ręce należy trzymać na stole. Tempo jedzenia należy dopasować do tempa gospodarza (ani nie powinno być szybsze, ani wolniejsze). Palenie jest niedozwolone nawet, gdy ma się zgodę osób siedzących w pobliżu. Jeśli naprawdę ma się potrzebę zapalenia, najlepiej jest wyjść poza progi restauracji.

Osoby cierpiące na alergie pokarmowe powinny mieć napisane na kartce papieru sformułowanie: "我对 xxxx 过敏 Wo dui xxxx guo min" (Mam alergię na …). Warto pamiętać by zawsze mieć tę kartkę przy sobie i przed formalnymi posiłkami (z tak dużym wyprzedzeniem, jak to możliwe), pokazać ją swemu gospodarzowi. W ten sposób, gospodarz czy gospodyni będą mogli podać Państwu dania i napoje nie zawierajace składników, na które jesteście Państwo uczuleni. To ważne by uniknąć kłopotliwych sytuacji czy mogących mieć negatywny wpływ na Państwa zdrowie, w szczególności związanych z podawanymi przez gospodarza daniami.

Napoje podczas przyjęcia w Chinach

W trakcie przyjęcia, chiński gospodarz odgrywa bardzo aktywną rolę, a jego obowiązkiem jest również namawianie gości do jedzenia i picia, tak więc do powszechnie stosowanej praktyki należy osobiste podawanie gościom potraw. Gospodarz zawsze kręci okrągłą tacę stojącą na środku stołu i dba aby dla większości gości dostęp do dań był łatwy.

Chiński formalny posiłek nie może obyć się bez herbaty, gdyż zdaniem Chińczyków herbata jest najbardziej odświeżajacym napojem, a szczególnie podczas przyjęcia herbata ułatwia trawienie tłuszczy. By poprosić o uzupełnienie dzbanuszka z herbatą, wystarczy by goście podnieśli jego pokrywkę i pzostawili ją na jego wierzchu co znaczy, że do dzbanuszka trzeba dolać wody.

Podczas podawania herbaty istnieje ustalony porządek, w którym rolę odgrywa wiek oraz płeć, przy czym pierwszeństwo mają osoby starsze i kobiety. Podczas serwowania herbaty nalewa się ją do filiżanki (zaleca się maksymalnie do 80% pojemności filiżanki). Z drugiej strony, gdy inna osoba nalewa Państwu herbatę można delikatnie stuknąć w stół, by tym samym zademonstrować swą wdzięczność osobie serwującej herbatę.

W Chinach mówi się: 无酒不成席 Wu Jiu Bu Cheng Xi, przyjęcie bez Baijiu 白酒 (chińska biała wódka) to nie przyjęcie. Oto kilka kwestii, o których zawsze należy pamiętać podczas wznoszenia toastów w Chinach:

  • Przede wszystkim, proszę nie pić alkoholu na pusty żołądek. Warto coś zjeść przed rozpoczęciem przyjęcia.
  • W trakcie pierwszej połowy przyjęcia toasty wznosi gospodarz i przedstawiciele strony organizującej przyjęcie (Państwo jedynie w nich uczestniczą).

Potem, w drugiej połowie przyjęcia Państwo mogą wznosić toasty, odwzajemniać się gospodarzowi toastem z krótkim i szczerym komentarzem, a podczas rundy toastów lepiej jest nie opuszczać swego miejsca (Chińczycy zachowują się inaczej, bo chodzą wokół stołu wznosząc toasty).

Niezależnie od rodzaju podawanych napojów (herbata, alkoholowe, bezalkoholowe), zawsze należy pamiętać o zasadzie, która mówi, iż najpierw nalewa się napoje innym, a potem sobie samemu.

Proszę nie być zdziwionym, że w Chinach by pokazać gościom, że przyjęcie dobiega końca, gospodarz wstaje zza stołu i staje przy wejściu by pożegnać gości. To zdecydowany i praktyczy sposób na zakończenie spotkania. Zazwyczaj żaden gość nie opuszcza przyjęcia przed gospodarzem.

Podsumowując, proszę pamiętać, iż niektóre zasady chińskiej etykiety zachowania za stołem obowiązują bezwzględnie podczas spotkań formalnych. Wiedza i doświadczenie w kwestii powszechnie stosowanych zasad kurtuazji pomaga w zrelaksowaniu się, uniknięciu kłopotliwych sytuacji i skupieniu się na sprawach naprawdę ważnych!

Linki zewnętrzne

Project 2014-1-PL01-KA200-003591