Przewodnik kulturowo biznesowy

Przyjaciele z Chin

Wprowadzenie

Gdy otrzyma się zaproszenie by odwiedzić chińską rodzinę, podstawową zasadą jest zachowanie punktualności. Nie trzeba ubierać się formalnie, wystarczy codzienny strój, a po przekroczeniu progu należy przekazać gospodarzowi wszystkie rzeczy osobiste.

"Wielkie Wejście"

Wchodząc do domu najpierw należy przekazać prezenty takie jak cenne drobiazgi znanych marek, produkty z własnego kraju, np. suszone owoce, spirytualia, tekstylia czy książki, wszystkie zapakowane w ładne opakowanie (brzydkie opakowanie "obniża" wartość prezentu). Potem zdejmuje się buty i zakłada pantofle przygotowane przez gospodarza. Można mu także przekazać na przechowanie wszelkie rzeczy osobiste (np. kapelusz, parasolka, kurtka czy torba podręczna), gdyż zostawiając przy sobie niepotrzebne rzeczy potem najprawdopodobniej położymy je na podłodze, a w Chinach to miejsce uważane jest za nieczyste.

Wchodząc do domu witamy się ze wszystkimi członkami rodziny. Najpierw należy przywitać osoby najstarsze. Proszę pamiętać, iż dzieci w Chinach zazwyczaj powitają Państwa jako pierwsze. Słowa wypowiadane na powitanie to zwykle “Ni hao” lub "hello". Podczas powitania należy także szybko skinąć głową. Gdy się usiądzie, gospodarze oferują przekąski i coś do picia. W Chinach, nawet podczas pory letniej, zazwyczaj podaje się ciepłe, a nie zimne napoje, szczególnie w typowych gospodarstwach domowych, gdzie woda do picia jest gotowana. Ciepłe napoje to głównie herbata podawana z suszonymi lub świeżymi owocami, słodyczami czy przekąskami typu orzeszki. Nigdy nie należy odmawiać przyjęcia napoju czy jedzenia, a w przypadku, gdy nie ma się na nie ochoty odkłada się je na stół (przed sobą) aby poczęstować nimi innych.

"Przyjemna rozmowa"

Gdy wszyscy już zasiądą rozpoczyna się rozmowa, a gospodarz czy gospodyni starają się zrobić wszystko by Państwa zabawić. Zadawane pytania pozwolą wykazać się Państwu swą otwartością. Dobrze jest przygotować sobie kilka pytań przed wizytą by zadać je w jej trakcie gospodarzowi. To sprawi, że wizyta nie będzie nudna (momenty ciszy czy, po prostu, oglądanie telewizji wraz z gospodarzem). Przykładowo, można zapytać o rzeczywistość dotyczącą życia w Chinach (dany rejon, sąsiedztwo) lub o wakacje czy rodzinne tradycje by rozpocząć rozmowę. Potem można przejść do poważniejszych tematów. To pozwala na wykorzystanie tej niezwykłej okazji (zazwyczaj Chińczycy spotykają się towarzysko ze znajomymi w miejscach publicznych, poza własnym domem, gdyż rzadko dopuszczają ich by przyjrzeli się ich prawdziwemu życiu). Gdy odwiedza się wiejskie gospodarstwo domowe warto zapytać jak zmienił się ich styl życia od czasu wprowadzenia maszyn. Chińskie rolnictwo, w przeciwieństwie do tego zachodniego, nadal znacznie cześciej opiera się na pracy rąk niż wykorzystaniu maszyn, więc można zadać pytanie o wielkość plonów w rodzinnym gospodarstwie rolnym. Podczas wizyty u rodziny zamieszkującej na terenach miejskich można zapytać o ich pracę, sposób spędzania wakacji, sąsiedztwo, samo centrum i natężenie ruchu ulicznego (zmieniło się w ostatnich dekadach). Jeśli gospodarze mają dzieci warto zainteresować się ich wykształceniem, a jeżeli i Państwo posiadają potomstwo będzie interesującym porównanie systemu edukacji w Chinach i we własnym kraju (to pozwoli na uzyskanie również przez dzieci gospodarza wglądu w kwestie międzynarodowe w tym względzie). Gdy odwiedza się osoby starsze można zapytać o odczucia na temat tego jak zmieniły się Chiny. Proszę mieć na względzie, iż wiele starszych osób nadal wspomina Przewodniczącego Mao jako swego idola mimo wielu popełnionych przez niego błędów. Unikajmy więc negatywnych komentarzy dotyczących Mao ZeDonga. Przede wszystkim należy prowadzić rozmowę na tematy bliskie gospodarzom i nie zadawać trudnych pytań. Chińczycy rzadko udzielają odpowiedzi typu "Nie wiem". Raczej odpowiadają zgodnie ze swą najlepszą wiedzą (zgadują), gdyż w ten sposób nie tylko zachowują własną twarz, ale i twarz rozmówcy. Proszę również pamiętać, iż nie są aż tak otwarci, jak ludzie Zachodu. A jeśli odniesiecie Państwo wrażenie, że gospodarz ma trudności z udzieleniem odpowiedzi na zadane pytanie, proszę jak najszybciej zmienić temat!

Proszę zauważyć, iż ulubionym tematem Chińczyków jest zawsze cena, więc nigdy nie jest niestosownym prowadzenie konwersacji na temat cen przedmiotów, czy to domu, wynajmu, samochodu czy też produktów spożywczych. Lubią również rozmiawiać z cudzoziemcami o kursach wymiany walut czy cenach biletów lotniczych. Więc jeśli rozpocznie się rozmowę na taki temat, z pewnością, zainteresuje ona gospodarzy!

"Nieformalny stół"

Zawsze należy zaczekać aż zostanie się poproszonym o zajęcie miejsca przy stole oraz usiąść we wskazanym miejscu. Chińska tradycja nakazuje wyznaczanie miejsc przy stole w pewien ustalony sposób. Podczas kolacji spożywanej w towarzystwie chińskiej rodziny panuje nieco luźniejsza atmosfera niż na bankiecie, jednak obowiązują pewne zwyczaje i zasady, których należy przestrzegać (przykładowo, najstarsze osoby pierwsze siadają do stołu i rozpoczynają spożywanie posiłku). Z szacunkiem należy odnosić się do nieformalnych obyczajów, a w razie wątpliwości przestrzegać wskazówek udzielanych przez gospodarza. W wielu krajach azjatyckich siorbanie to sposób na wyrażenie uznania i radości ze spożywania pokarmu, więc jeśli gospodarz siorbie należy także, choć w niewielkim stopniu, naśladować jego zachowanie. Każdy prawdziwy chiński gospdarz czy gospodyni będzie zachęcać do kolejnych dokładek do momentu usłyszenia czwartej odmowy.

Przy stole w rodzinnym otoczeniu, można samemu sięgać po potrawy i pić toasty wznoszone przez gospodarza. Można nawet przejąć incjatywę i wznieśc toast za gospodarza, wyrażając przy tym życzenie by Wasze relacje biznesowe przerodziły się w bardziej osobiste stosunki. Można przy tym użyć chińskich fraz takich jak 友谊永存 (You Yi Yong Cun) - przyjaźń na zawsze, oraz 阖家欢乐 (He Jia Huan Le) - życzę szczęścia całej Pańskiej rodzinie, i wypić potem za zdrowie gospodarza i całej rodziny.

Podsumowując, otrzymanie zaproszenia do odwiedzenia chińskiej rodziny winno być postrzegane jako niebywała szansa, gdyż nie tylko daje możliwość uzyskania głębszego wglądu w chińską kulturę i lokalne zwyczaje, ale również jest to szansa na nawiązanie personalnych relacji z chińskim partnerem. Warto dołożyć wszelkich starań by jak najlepiej wykorzystać tę wizytę!

Linki zewnętrzne

Project 2014-1-PL01-KA200-003591